ભારતના સ્પેસ સેક્ટર માટે PM મોદીની મોટી તૈયારી

ભારતના અવકાશ ક્ષેત્રને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપ્યો છે. PM મોદીએ ભારતને વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો, એન્જિનિયરો અને ઉદ્યોગસાહસિકો માટે પસંદગીનું સ્થળ બનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે વિદેશમાં કામ કરતા કેટલાક ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને નિષ્ણાતો હવે ભારત પરત આવીને દેશના સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે કામ કરી રહ્યા હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે.

ભારત બનશે વૈશ્વિક સ્પેસ ટેલેન્ટનું કેન્દ્ર

ત્રીજા રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસના અવસરે PM મોદીએ ‘સેવા તીર્થ’ ખાતે 20 સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સના સ્થાપકો અને CEO સાથે બેઠક કરી હતી. બેઠકમાં ભારતના સ્પેસ સેક્ટરના ભવિષ્ય, ખાનગી કંપનીઓની ભૂમિકા અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારત માટે ઊભી થઈ રહેલી નવી તકો અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

PM મોદીએ ભાર મૂક્યો કે ભારત માત્ર સેટેલાઇટ લોન્ચ કરતું દેશ ન રહે, પરંતુ દુનિયાના શ્રેષ્ઠ વૈજ્ઞાનિકો અને ટેક્નિકલ નિષ્ણાતો પોતાની કારકિર્દી બનાવવા માટે ભારતને પ્રથમ પસંદગી બનાવે તેવું વાતાવરણ ઊભું કરવું જોઈએ.

ભારતની ત્રણ મોટી તાકાત

વૈશ્વિક અવકાશ ક્ષેત્રમાં ભારતની ક્ષમતાની વાત કરતાં PM મોદીએ ખર્ચ-કાર્યક્ષમતા, પ્રતિભા અને જોખમ લેવાની ક્ષમતાને ભારતની મોટી શક્તિ ગણાવી હતી.

ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં પ્રતિભાશાળી યુવાનો અને નિષ્ણાતો છે. સાથે જ ભારતીય કંપનીઓ ઓછા ખર્ચે અદ્યતન ટેક્નોલોજી વિકસાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ શક્તિઓને યોગ્ય નીતિ અને રોકાણ સાથે જોડવામાં આવે તો ભારત વૈશ્વિક સ્પેસ માર્કેટમાં વધુ મજબૂત સ્થાન બનાવી શકે છે.

સ્ટાર્ટઅપ્સને નીતિગત સ્થિરતાનો વિશ્વાસ

સ્પેસ સેક્ટરમાં મોટા રોકાણ અને લાંબા ગાળાના સંશોધનની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને નીતિગત સ્થિરતા પર પણ PM મોદીએ ભાર મૂક્યો હતો.

સરકારની નીતિઓમાં વારંવાર ફેરફાર ન થાય અને નવા ઉદ્યોગસાહસિકોને કામ કરવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ મળે તે જરૂરી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું. નવીનતા અને જોખમ લેતા યુવાનોને સરકારનો સહયોગ મળતો રહેશે તેવો સંદેશ પણ આપવામાં આવ્યો.

વિદેશથી ભારતીય નિષ્ણાતો પરત ફર્યાનો સંકેત

બેઠકમાં લોન્ચ વ્હીકલ, સેટેલાઇટ, અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન, સ્પેસ રોબોટિક્સ અને અન્ય અદ્યતન ક્ષેત્રોમાં કામ કરતી કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા.

આ દરમિયાન એવી માહિતી પણ સામે આવી કે અમેરિકા અને યુરોપમાં કામ કરી રહેલા કેટલાક ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને સ્પેસ નિષ્ણાતો હવે ભારત પરત આવી રહ્યા છે અને ભારતીય સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે કામ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. જોકે, કેટલા નિષ્ણાતો પરત ફર્યા છે તેની ચોક્કસ સંખ્યા ઉપલબ્ધ માહિતીમાં આપવામાં આવી નથી.

ભારતના સ્પેસ સેક્ટર માટે નવી દિશા

સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ, અગ્નિકુલ કોસ્મોસ, પિક્સેલ, ધ્રુવ સ્પેસ, ગેલેક્સઆઈ અને બેલાટ્રિક્સ એરોસ્પેસ જેવી ખાનગી કંપનીઓની ભાગીદારીથી ભારતના સ્પેસ સેક્ટરમાં નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે.

સરકારનો પ્રયાસ હવે માત્ર રોકેટ લોન્ચિંગ પૂરતો સીમિત નથી. સ્પેસ ટેક્નોલોજી, સ્ટાર્ટઅપ્સ, રોકાણ, સંશોધન અને વૈશ્વિક પ્રતિભાને એક જ ઇકોસિસ્ટમમાં જોડીને ભારતને વૈશ્વિક સ્પેસ હબ બનાવવાનો રોડમેપ વધુ સ્પષ્ટ થઈ રહ્યો છે.