ભારતની બુલેટ ટ્રેનનો ખર્ચ ચર્ચામાં
દેશની પ્રથમ મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈસ્પીડ રેલ પરિયોજના ઝડપથી આગળ વધી રહી છે અને હવે તેના ખર્ચને લઈને મહત્વની માહિતી સામે આવી છે. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ 508 કિમીના આ કોરિડોરનો કુલ ખર્ચ પૂર્ણતા સમયે આશરે ₹2 લાખ કરોડ સુધી રહેવાનો અંદાજ છે. જોકે, પ્રતિ કિલોમીટર ખર્ચની સરખામણી કરવામાં આવે તો ભારતનો પ્રોજેક્ટ જાપાન અને ઇન્ડોનેશિયાના કેટલાક હાઈસ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ્સ કરતાં ઓછો હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે.
પ્રતિ કિમી ₹390 કરોડનો ખર્ચ
અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈસ્પીડ રેલ કોરિડોરનો પ્રતિ કિલોમીટર ખર્ચ આશરે ₹390 કરોડ રહેશે. તેની સરખામણીમાં જાપાનના Hokuriku Shinkansenનો ખર્ચ ₹1,150 કરોડથી વધુ અને ઇન્ડોનેશિયાના Whooshનો ખર્ચ આશરે ₹486 કરોડ પ્રતિ કિલોમીટર દર્શાવવામાં આવ્યો છે. આ સરખામણીમાં ભારતનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઓછો દેખાય છે.
મેક ઇન ઇન્ડિયાથી ખર્ચમાં મદદ
પ્રોજેક્ટમાં સ્થાનિક સપ્લાયર્સ અને સ્વદેશી ટેક્નોલોજીના વધતા ઉપયોગથી ટ્રેનસેટ અને સિગ્નલિંગના ખર્ચને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. ભારત અને જાપાન વચ્ચે હવે સ્વદેશી રીતે તૈયાર થનારી બુલેટ ટ્રેન ચલાવવાની દિશામાં પણ સહમતિ થઈ છે.
508 કિમીનો હાઈસ્પીડ કોરિડોર
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરની લંબાઈ આશરે 508 કિમી છે અને તેમાં કુલ 12 સ્ટેશનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ રૂટ મુંબઈ, થાણે, વિરાર, બોઈસર, વાપી, બિલિમોરા, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, અમદાવાદ અને સાબરમતીને જોડશે. ટ્રેનની ઓપરેશનલ સ્પીડ 320 કિમી પ્રતિ કલાક રાખવામાં આવી છે.
2027માં પ્રથમ સેક્શન શરૂ થવાની તૈયારી
રેલવે મંત્રાલય મુજબ ભારતની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન સેવા ઓગસ્ટ 2027માં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. પ્રથમ તબક્કામાં સુરત-બિલિમોરા સેક્શન શરૂ કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ અન્ય સેક્શન તબક્કાવાર ખુલશે.
કુલ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ અંગે મોટો ફેરફાર
અહીં એક મહત્વની બાબત એ છે કે પ્રોજેક્ટનો મૂળ અંદાજ વર્ષ 2016માં આશરે ₹1.08 લાખ કરોડ હતો. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર પૂર્ણતા સમયે ખર્ચ આશરે ₹2 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. એટલે “પ્રતિ કિમી ખર્ચ ઓછો” હોવાનો દાવો તુલનાત્મક ખર્ચ અંગે છે, કુલ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ મૂળ અંદાજ કરતાં વધ્યો નથી એવું તેનો અર્થ નથી