જૌહર મુદ્દે ફરી વિવાદ
જૌહરને લઈને અભિનેત્રી સ્વરા ભાસ્કરના તાજેતરના નિવેદન બાદ વિવાદ ફરી ગરમાયો છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં હનુમત કથા દરમિયાન બાગેશ્વર ધામના ધીરેન્દ્ર કૃષ્ણ શાસ્ત્રીએ સ્વરા ભાસ્કરના વિચારો સામે આકરી પ્રતિક્રિયા આપી અને જૌહરને કાયરતા નહીં પરંતુ વીરતા, ભક્તિ અને સમર્પણ સાથે જોડાયેલું ગણાવ્યું.
બાબા બાગેશ્વરે શું કહ્યું?
લીલુઆ વર્કશોપ ગ્રાઉન્ડ ખાતે આયોજિત હનુમત કથાના બીજા દિવસે ધીરેન્દ્ર શાસ્ત્રીએ જૌહર અંગે સ્વરા ભાસ્કર પર નિશાન સાધ્યું. તેમણે કહ્યું કે જૌહરની સંસ્કૃતિ વિશે જાણ્યા વગર તેના પર ટિપ્પણી કરવી યોગ્ય નથી. તેમણે જૌહરને કાયરતા ગણાવવાના અભિગમનો વિરોધ કર્યો અને તેને બહાદુરી તથા પતિ પ્રત્યેના સમર્પણ સાથે જોડ્યો.
સ્વરા ભાસ્કરે શું કહ્યું હતું?
આ સમગ્ર વિવાદ ‘પદ્માવત’ ફિલ્મના જૌહર સીન સાથે જોડાયેલો છે. સ્વરા ભાસ્કરે 2018માં સંજય લીલા ભણસાલીને ખુલ્લો પત્ર લખીને ફિલ્મમાં જૌહરના ચિત્રણ અને તેના સંદેશ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તાજેતરમાં દિલ્હીના એક કાર્યક્રમમાં તેમણે ફરી આ મુદ્દો સમજાવતા કહ્યું કે જો જૌહરને મહિલાના સન્માન અને બહાદુરી સાથે આ રીતે રજૂ કરવામાં આવે તો બળાત્કાર પીડિતાઓ માટે તે ખોટો સંદેશ બની શકે છે.
સ્વરાએ આપી સ્પષ્ટતા
જૌહર મુદ્દે વિવાદ વધ્યા બાદ સ્વરા ભાસ્કરે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમણે રાણી પદ્માવતી અથવા જૌહર કરનાર મહિલાઓને કાયર નથી ગણાવી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેઓ ફિલ્મના દૃશ્યથી ઊભા થતા સંદેશ પર સવાલ કરી રહ્યા હતા અને તેમનો મુદ્દો એ હતો કે બળાત્કાર બાદ જીવતી બચેલી મહિલાને જીવવાનો અધિકાર છે.
નવરાત્રિ પહેલા પણ અપીલ
બાબા બાગેશ્વરે પશ્ચિમ બંગાળમાં આગામી નવરાત્રિ દરમિયાન ધાર્મિક ભાવનાઓનું ધ્યાન રાખવા અપીલ કરી. તેમણે દેવીની મૂર્તિની આસપાસ માંસાહારી ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ અંગે વાંધો વ્યક્ત કર્યો અને ‘લવ જેહાદ’ બંધ કરવાની પણ અપીલ કરી. આ નિવેદનોને લઈને પણ રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
વિવાદનો મૂળ મુદ્દો શું?
આ વિવાદ માત્ર બે વ્યક્તિઓના નિવેદનો પૂરતો મર્યાદિત નથી. તેની પાછળ ઇતિહાસ, મહિલાઓનું સન્માન, જૌહરની પરંપરા અને આજના સમયમાં તેની રજૂઆત જેવા મુદ્દાઓ જોડાયેલા છે. એક તરફ જૌહરને ઐતિહાસિક સંદર્ભમાં વીરતા અને બલિદાન તરીકે જોવાનો અભિગમ છે, જ્યારે બીજી તરફ તેના મહિમામંડનથી મહિલાઓના જીવન અને ગૌરવ અંગે ખોટો સંદેશ જઈ શકે તેવી દલીલ કરવામાં આવી રહી છે.