INS વિક્રાંત પર રાફેલ-Mનું પ્રથમ લેન્ડિંગ સફળ, ભારતીય નૌસેનાની તાકાત વધારવાની દિશામાં મોટું પગલું
ભારતીય નૌસેનાના સ્વદેશી એરક્રાફ્ટ કેરિયર INS વિક્રાંત પરથી હવાઈ શક્તિ વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી છે. 29 ઓક્ટોબરે ફ્રેન્ચ બનાવટના રાફેલ મરીન ફાઇટર જેટે INS વિક્રાંત પર પ્રથમ પ્રયાસમાં જ સફળ લેન્ડિંગ કર્યું હતું. આ ટ્રાયલ સાથે ભારતીય એરક્રાફ્ટ કેરિયર પર રાફેલ-Mના સંચાલન માટેની ટેકનિકલ ચકાસણીનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો પાર થયો છે. જોકે, ભારતને રાફેલ-M વિમાનોની ડિલિવરી હજી મળવાની બાકી છે.
પહેલી જ કોશિશમાં સફળ લેન્ડિંગ
રાફેલ-Mનું INS વિક્રાંત પર સફળ લેન્ડિંગ ભારતીય નૌસેના માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. આ પરીક્ષણનો મુખ્ય હેતુ ફ્રેન્ચ બનાવટના આ ફાઇટર જેટને ભારતના સ્વદેશી એરક્રાફ્ટ કેરિયર પરથી સુરક્ષિત રીતે ઓપરેટ કરી શકાય છે કે નહીં તે ચકાસવાનો છે. આ ટ્રાયલ્સ દ્વારા વિમાન અને જહાજની ટેકનિકલ સુસંગતતા તથા જરૂરી ફેરફારોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ભારતે 26 રાફેલ-Mનો કરાર કર્યો છે
ભારતે ફ્રાન્સ પાસેથી નૌસેના માટે કુલ 26 રાફેલ-M ફાઇટર જેટ ખરીદવાનો કરાર કર્યો છે. તેમાં 22 સિંગલ-સીટ અને 4 ટ્વિન-સીટ વિમાન સામેલ છે. આ વિમાનોની ડિલિવરી 2028ના અંતથી 2029ની શરૂઆતના સમયગાળામાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. એટલે હાલનું લેન્ડિંગ પરીક્ષણ ભવિષ્યમાં આ વિમાનોને ભારતીય નૌસેનામાં સામેલ કરવાની પ્રક્રિયાનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
CATOBAR અને STOBAR વચ્ચેનો મોટો તફાવત
રાફેલ-M મૂળ ફ્રાન્સના એરક્રાફ્ટ કેરિયર ચાર્લ્સ ડી ગોલ પર કામગીરી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આ જહાજ CATOBAR ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં કેટાપલ્ટની મદદથી વિમાનને ઉડાન માટે જરૂરી ગતિ આપવામાં આવે છે અને લેન્ડિંગ વખતે ખાસ વાયરથી તેને રોકવામાં આવે છે.
બીજી તરફ, ભારતનું INS વિક્રાંત STOBAR સિસ્ટમ પર કામ કરે છે. તેમાં વિમાન સ્કી-જમ્પ રેમ્પ પરથી ઉડાન ભરે છે અને લેન્ડિંગ વખતે એરક્રાફ્ટ કેરિયર પર લગાવેલા એરેસ્ટર વાયરની મદદથી અટકે છે. આ અલગ સિસ્ટમને કારણે રાફેલ-Mને ભારતીય જહાજ પર ઓપરેટ કરવા માટે જરૂરી ટેકનિકલ ચકાસણી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
નૌસેનાની દરિયાઈ તાકાતમાં થશે વધારો
રાફેલ-M ભારતીય નૌસેનામાં સામેલ થયા બાદ સમુદ્રમાં હવાઈ સુરક્ષા, દુશ્મનનાં જહાજો સામે હુમલો, રેકી અને અન્ય લશ્કરી કામગીરીમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. INS વિક્રાંત અને INS વિક્રમાદિત્ય જેવા એરક્રાફ્ટ કેરિયર પરથી આ વિમાનોનું સંચાલન કરવાની યોજના છે. હાલનું સફળ લેન્ડિંગ આ દિશામાં મોટું પગલું છે, જોકે સંપૂર્ણ ઓપરેશનલ તૈનાતી પહેલાં વધુ ટ્રાયલ અને ટેકનિકલ પ્રક્રિયા બાકી છે.