ખાતામાંથી પૈસા કપાયા, પણ સામેના ખાતામાં ન પહોંચ્યા?
આજના ડિજિટલ યુગમાં UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરવું સરળ બન્યું છે, પરંતુ ક્યારેક ટેકનિકલ ખામીને કારણે ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ જાય છે અને સામેની વ્યક્તિને મળતા નથી. આવી સ્થિતિમાં ગભરાઈને ફરીથી પેમેન્ટ કરવાને બદલે પહેલાં ટ્રાન્ઝેક્શનની સ્થિતિ તપાસવી જરૂરી છે. રિઝર્વ બેંકના નિર્ધારિત નિયમો મુજબ, ટ્રાન્ઝેક્શનના પ્રકાર પ્રમાણે રિફંડ માટે સમયમર્યાદા અને વિલંબ થાય તો વળતરની જોગવાઈ હોઈ શકે છે.
UPI પેમેન્ટ ફેલ થવાનું કારણ શું?
UPI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં મોકલનારની બેંક, મેળવનારની બેંક અને પેમેન્ટ સિસ્ટમ વચ્ચે સંકલન જરૂરી હોય છે. નેટવર્કની સમસ્યા, સર્વર પર ભાર અથવા ટ્રાન્ઝેક્શનનો સમય પૂરો થઈ જવા જેવી સ્થિતિમાં પેમેન્ટ પેન્ડિંગ રહી શકે છે અથવા નિષ્ફળ થઈ શકે છે. તેથી UPI એપમાં ટ્રાન્ઝેક્શનનું સ્ટેટસ તપાસવું અને ટ્રાન્ઝેક્શન નંબર સાચવી રાખવો જરૂરી છે.
પૈસા કેટલા સમયમાં પાછા મળવા જોઈએ?
રિઝર્વ બેંકના નિયમો મુજબ, જો UPI દ્વારા વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં પૈસા મોકલવામાં આવ્યા હોય અને મોકલનારના ખાતામાંથી રકમ કપાયા બાદ લાભાર્થીના ખાતામાં જમા ન થાય, તો નિષ્ફળ ટ્રાન્ઝેક્શનનું ઓટો-રિવર્સલ T+1 દિવસની અંદર થવું જોઈએ. અહીં T એટલે ટ્રાન્ઝેક્શન થયેલો દિવસ. જો વેપારીને પેમેન્ટ કર્યું હોય અને તેના સ્થળે ટ્રાન્ઝેક્શનની પુષ્ટિ ન પહોંચી હોય, તો ઓટો-રિવર્સલ માટે T+5 દિવસની સમયમર્યાદા લાગુ પડે છે.
મોડું થાય તો રોજના 100 રૂપિયાનું વળતર
નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પૂરી થયા પછી પણ રકમ પરત ન મળે તો, ગ્રાહકની ભૂલને કારણે ટ્રાન્ઝેક્શન નિષ્ફળ ન થયું હોય તેવા પાત્ર કિસ્સાઓમાં બેંકે વિલંબના દરેક દિવસ માટે 100 રૂપિયાનું વળતર આપવાનું હોય છે. આ વળતર સામાન્ય રીતે ગ્રાહકના ખાતામાં આપમેળે જમા થવું જોઈએ; તેના માટે અલગથી દાવો કરવાની રાહ જોવાની જરૂર હોતી નથી.
પૈસા પરત ન આવે તો શું કરવું?
સૌપ્રથમ UPI એપમાં ટ્રાન્ઝેક્શનનું સ્ટેટસ તપાસો અને ટ્રાન્ઝેક્શન ID નોંધો. ત્યારબાદ એપના Help અથવા Dispute વિકલ્પથી ફરિયાદ કરો. ઉકેલ ન આવે તો તમારી બેંકમાં ફરિયાદ નોંધાવી તેનો રેફરન્સ નંબર સાચવી રાખો. યોગ્ય સમયમર્યાદામાં ઉકેલ ન મળે તો રિઝર્વ બેંકની ફરિયાદ વ્યવસ્થા મારફતે પણ ફરિયાદ કરી શકાય છે
ફરિયાદ માટે કઈ વિગતો સાચવવી?
ટ્રાન્ઝેક્શન ID, તારીખ, રકમ, ખાતામાંથી પૈસા કપાયાનો મેસેજ, લાભાર્થીની વિગતો અને બેંક અથવા UPI એપમાં નોંધાવેલી ફરિયાદનો નંબર સાચવી રાખો. આ માહિતીથી બેંકને ટ્રાન્ઝેક્શન શોધવામાં અને ફરિયાદના ઉકેલમાં મદદ મળી શકે છે.