સોનિયા ગાંધી પર ‘વંદે માતરમ્’ રોકવાનો આરોપ, કોંગ્રેસનો જવાબ- ‘વાત ખોટી

‘વંદે માતરમ્’ પર રાજકીય બખેડો

નવી દિલ્હી: 80મા સ્વતંત્રતા દિવસના અવસરે કોંગ્રેસ મુખ્યાલયમાં ‘વંદે માતરમ્’ના ગાન દરમિયાન રાજકીય વિવાદ સર્જાયો છે. BJPએ એક વીડિયોનો હવાલો આપીને આરોપ લગાવ્યો કે સોનિયા ગાંધી અને અન્ય કોંગ્રેસ નેતાઓએ સંપૂર્ણ ‘વંદે માતરમ્’ના ગાન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો અને તેને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો. જોકે, કોંગ્રેસે આ આરોપને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે.

BJPનો સોનિયા ગાંધી પર આરોપ

BJP તરફથી કોંગ્રેસના કાર્યક્રમનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવ્યો અને આરોપ લગાવવામાં આવ્યો કે ‘વંદે માતરમ્’ના ગાન દરમિયાન સોનિયા ગાંધીની પ્રતિક્રિયા ગીત રોકવાના પ્રયાસ જેવી હતી. BJP નેતાઓએ આ મુદ્દે કોંગ્રેસ પાસે સ્પષ્ટતા અને માફીની માંગ પણ કરી છે. જોકે, માત્ર વીડિયો ક્લિપના આધારે કરવામાં આવેલા આ આરોપ અંગે બંને પક્ષોની વાત અલગ-અલગ છે.

કોંગ્રેસે કહ્યું- આરોપ સંપૂર્ણ ખોટો

BJPના આરોપ બાદ કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે સ્પષ્ટતા કરી કે સોનિયા ગાંધી ‘વંદે માતરમ્’ રોકવા માટે કંઈ કહી રહ્યા નહોતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ સોનિયા ગાંધી લાંબા સમયથી ઊભા રહેલા કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે માટે ખુરશી માંગતા હતા. કોંગ્રેસે દાવો કર્યો કે કાર્યક્રમમાં ‘વંદે માતરમ્’નું સંપૂર્ણ ગાન કરવામાં આવ્યું હતું અને કોઈએ તેમાં વિક્ષેપ પાડ્યો નહોતો.

નવા પ્રોટોકોલને કારણે પણ ચર્ચા

આ વિવાદ એવા સમયે થયો છે જ્યારે 2026માં ‘વંદે માતરમ્’ માટે નવો સત્તાવાર પ્રોટોકોલ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ગૃહ મંત્રાલયની માર્ગદર્શિકા મુજબ સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં ‘વંદે માતરમ્’ના સંપૂર્ણ છ અંતરાઓનું નિર્ધારિત સંસ્કરણ રજૂ કરવાની જોગવાઈ છે. તેની અવધિ આશરે 3 મિનિટ 10 સેકન્ડ છે. જો એક જ કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રીય ગીત અને રાષ્ટ્રગાન બંને હોય તો ‘વંદે માતરમ્’ પહેલાં અને ‘જન ગણ મન’ ત્યારબાદ રજૂ કરવાનું પ્રોટોકોલ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

કાયદામાં પણ મોટો ફેરફાર

2026માં Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Bill દ્વારા ‘વંદે માતરમ્’ને પણ કાયદાકીય સુરક્ષાના દાયરામાં લાવવામાં આવ્યું છે. નવા કાયદા હેઠળ રાષ્ટ્રીય ગીતના ગાનને જાણપૂર્વક અટકાવવું અથવા ગાન કરતી સભામાં વિક્ષેપ કરવો દંડનીય બની શકે છે. આવા ગુનામાં ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંનેની જોગવાઈ છે.

સંપૂર્ણ ‘વંદે માતરમ્’ પર રાજકીય ચર્ચા

નવા પ્રોટોકોલ બાદ ‘વંદે માતરમ્’ના સંપૂર્ણ સંસ્કરણને લઈને રાજકીય ચર્ચા પણ તેજ થઈ છે. કેટલાક વિપક્ષી નેતાઓએ લાંબા સંસ્કરણને સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં ફરજિયાત કરવાની વ્યવહારિકતા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. આ મુદ્દો હવે માત્ર સાંસ્કૃતિક કે ઐતિહાસિક ચર્ચા પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ BJP અને કોંગ્રેસ વચ્ચે રાજકીય ટકરાવનો મુદ્દો પણ બન્યો છે.

આખરે સત્ય શું?

હાલની સ્થિતિમાં BJPનો આરોપ અને કોંગ્રેસનો જવાબ બંને સામે આવ્યા છે. BJPનો દાવો છે કે સોનિયા ગાંધીની પ્રતિક્રિયા ‘વંદે માતરમ્’ રોકવા સાથે જોડાયેલી હતી, જ્યારે કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે તેઓ મલ્લિકાર્જુન ખડગે માટે ખુરશી માંગતા હતા અને ગીત સંપૂર્ણ રીતે ગવાયું હતું. તેથી વાયરલ વીડિયો અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢતા પહેલાં સંપૂર્ણ વીડિયો અને બંને પક્ષના નિવેદનો ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે