33 હજાર ફૂટે સર્જાઈ હતી ગંભીર સ્થિતિ
દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની FZ1073 ફ્લાઈટમાં 30 સપ્ટેમ્બરે કોકપિટમાં બનેલી ઘટનાએ વિમાનમાં સવાર તમામ લોકોના જીવ જોખમમાં મૂકી દીધા હતા. રિપોર્ટ્સ અનુસાર કો-પાયલટે ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર હુમલો કર્યો હતો, જેના પગલે વિમાન લગભગ 14 હજાર ફૂટ ઝડપથી નીચે આવ્યું હતું. ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા સ્મિતે કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળતા મેળવી, ત્યારબાદ મુસાફરો અને ક્રૂએ હુમલાખોરને કાબૂમાં લેવામાં મદદ કરી હતી. ફ્લાઈટને અંતે સાઉદી અરેબિયાના તબુકમાં સુરક્ષિત ઉતારવામાં આવી હતી.
હુમલાખોર કો-પાયલટની ઓળખ હજુ જાહેર નથી
આ ઘટનાનો સૌથી મોટો સવાલ હવે હુમલાખોર કો-પાયલટની ઓળખને લઈને છે. ઈઝરાયેલી અધિકારીઓએ તેને ઓમાનનો નાગરિક ગણાવ્યો છે, જ્યારે UAE, ઓમાન અને ફ્લાયદુબઈ તરફથી તેની સંપૂર્ણ ઓળખ જાહેર કરવામાં આવી નથી. અહેવાલો અનુસાર તે ફ્લાયદુબઈમાં એક વર્ષથી ઓછા સમયથી કામ કરતો હતો. હાલ તપાસ એજન્સીઓ તેની પૃષ્ઠભૂમિ, હેતુ અને ફ્લાઈટમાં તેની નિમણૂક કેવી રીતે થઈ તેની પણ તપાસ કરી રહી છે..
નામ કેમ જાહેર નથી કરવામાં આવ્યું?
હાલ સુધી સત્તાવાર રીતે એવું કહેવામાં આવ્યું નથી કે નામ ચોક્કસ કયા કારણસર જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી. પરંતુ આ વ્યક્તિ તપાસ હેઠળ હોવાથી તેની ઓળખ અને વિગતો સત્તાવાર રીતે જાહેર ન કરાઈ હોવાની શક્યતા છે. UAEના એટર્ની જનરલે ઘટનાની તપાસ માટે વિશેષ ટીમ બનાવી છે અને તપાસમાં આતંકવાદી પ્રવૃત્તિ, પૂર્વ આયોજન અથવા કોઈના નિર્દેશની ભૂમિકા હતી કે નહીં તે પણ તપાસવામાં આવી રહ્યું છે. સત્તાવાળાઓએ લોકોને અપ્રમાણિત માહિતી ફેલાવવાથી બચવા પણ જણાવ્યું છે.
શું આ આતંકવાદી હુમલો હતો?
આ મુદ્દે અલગ અલગ દાવા સામે આવ્યા છે. ઈઝરાયેલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ કો-પાયલટને કથિત રીતે ઇસ્લામિસ્ટ રેડિકલ વિચારોથી પ્રભાવિત ગણાવ્યો હતો અને આત્મઘાતી વલણની વાત કરી હતી. પરંતુ તેમણે પણ તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી અંતિમ નિષ્કર્ષ ન કાઢવાની વાત કરી હતી. UAEની તપાસ હાલમાં ઘટનાના હેતુ અને સંભવિત આતંકવાદી કડીની તપાસ કરી રહી છે. તેથી હાલ તેને નિશ્ચિત રીતે આતંકવાદી હુમલો ગણાવવાને બદલે કથિત હુમલો અને સંભવિત આતંકવાદી હેતુની તપાસ તરીકે રજૂ કરવું વધુ યોગ્ય છે.
“અલ્લાહુ અકબર” બોલ્યો હતો? શું છે દાવો
સોશિયલ મીડિયા અને કેટલાક અહેવાલોમાં હુમલા સમયે કો-પાયલટે “અલ્લાહુ અકબર” કહ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે મને મળેલા વિશ્વસનીય પ્રાથમિક અને મુખ્ય સમાચાર સ્રોતોમાં આ ચોક્કસ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ મળી નથી. તેથી તેને હકીકત તરીકે લખવાને બદલે અપ્રમાણિત દાવો તરીકે જ રજૂ કરવો જોઈએ.
બીજી તરફ, ઈઝરાયેલી વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂએ જણાવ્યું હતું કે હુમલાખોરને કાબૂમાં લીધા બાદ તે “kill me, kill me” કહી રહ્યો હતો. આ નિવેદન નેતન્યાહૂના જણાવ્યા પર આધારિત છે અને તેની પણ તપાસ ચાલી રહી છે.
હુમલામાં હથિયાર શું હતું?
શરૂઆતના અહેવાલોમાં છરીથી હુમલાની વાત આવી હતી. ત્યારબાદ ઈઝરાયેલી વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂએ શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી કે સ્મિત મચ્છર પર એક્સ અથવા ક્રેશ એક્સથી પણ હુમલો થયો હોઈ શકે. ભારતના અહેવાલો અનુસાર વિમાનમાં ક્રેશ એક્સ અથવા સમાન ઇમરજન્સી સાધન હોવું ઉડ્ડયન નિયમો હેઠળ સામાન્ય બાબત છે. તેથી હથિયાર ક્યાંથી આવ્યું તે અંગે પણ અલગ તપાસની જરૂર છે.
સ્મિત મચ્છરે કેવી રીતે બચાવ્યો પ્લેનનો કંટ્રોલ?
હુમલા બાદ સ્મિત ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. તેમ છતાં તેઓ કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળ રહ્યા. આ પછી મુસાફરો અને ક્રૂ કોકપિટમાં પહોંચી શક્યા અને હુમલાખોરને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યો. બે ઓફ-ડ્યુટી પાયલટોએ પણ બાદમાં વિમાનનું નિયંત્રણ સંભાળવામાં મદદ કરી. ફ્લાઈટને સાઉદી અરેબિયાના તબુક એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત ઉતારવામાં આવી હતી. ફ્લાઈટમાં 174 લોકો સવાર હતા.
PM મોદી સાથે સ્મિતની વાતચીત
2 ઓક્ટોબરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હોસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર સાથે વીડિયો કોલ પર વાત કરી હતી. PMOના સત્તાવાર અહેવાલ અનુસાર સ્મિતે મુશ્કેલીના સમયે હનુમાન ચાલીસાનું સ્મરણ કરતા હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે તેઓ પોતાના બે વર્ષના પુત્ર સાથે પણ દરરોજ હનુમાન ચાલીસા બોલે છે. PM મોદીએ સ્મિતની હિંમત અને ફરજનિષ્ઠાની પ્રશંસા કરી હતી.
હવે તપાસમાં સૌથી મોટા સવાલ
આ સમગ્ર ઘટનામાં તપાસ એજન્સીઓ માટે અનેક સવાલ મહત્વના છે. કો-પાયલટનો ચોક્કસ હેતુ શું હતો? શું આ પૂર્વનિયોજિત હુમલો હતો? તેની પૃષ્ઠભૂમિમાં કોઈ ઉગ્રવાદી કડી હતી કે નહીં? તે ફ્લાયદુબઈમાં કેવી રીતે ભરતી થયો? તે તેલ અવીવ જતી ફ્લાઈટમાં કો-પાયલટ તરીકે કેવી રીતે નિયુક્ત થયો? અને સુરક્ષા તપાસ દરમિયાન કોઈ માહિતી સામે આવી હતી કે નહીં?
આ તમામ સવાલોના જવાબ UAEની આગેવાની હેઠળ ચાલી રહેલી તપાસમાંથી મળવાની અપેક્ષા છે. ઈઝરાયેલી તપાસકર્તાઓ પણ કો-પાયલટની પૂછપરછમાં સામેલ થવાના અહેવાલ છે.