ભારત સાથે વેપાર બંધ, પાકિસ્તાનને મોટું નુકસાન થયાનો દાવો
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વર્ષોથી બંધ પડેલા વેપારી સંબંધો ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે. પાકિસ્તાન-ઇન્ડિયા બિઝનેસ કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ નૂર મોહમ્મદ કસૂરીએ દાવો કર્યો છે કે ભારત સાથે વેપાર બંધ થયા બાદ પાકિસ્તાનને અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 40 અબજ અમેરિકી ડોલરનું નુકસાન થયું છે. તેમણે બંને દેશોને વેપારી સંબંધો ફરી શરૂ કરવાની અપીલ કરી છે. તેમના મતે, વેપાર શરૂ થાય તો બંને દેશોના ઉદ્યોગો અને વેપારીઓને ફાયદો થઈ શકે છે.
દવા ઉદ્યોગને દર વર્ષે અબજો ડોલરની બચતની આશા
કસૂરીના જણાવ્યા મુજબ, પાકિસ્તાનનો ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ અગાઉ ભારતમાંથી જરૂરી કાચો માલ અને અન્ય સામગ્રી મેળવતો હતો. વેપાર અટક્યા બાદ કંપનીઓને આ સામગ્રી દૂરના દેશોમાંથી મંગાવવી પડે છે. તેના કારણે પરિવહન ખર્ચ અને માલ પહોંચવાનો સમય બંને વધી ગયા છે. તેમનો દાવો છે કે ભારતમાંથી આયાત ફરી શરૂ થાય તો પાકિસ્તાનના દવા ઉદ્યોગને દર વર્ષે 2થી 3 અબજ ડોલર સુધીની બચત થઈ શકે છે.
કાપડ ઉદ્યોગ પર પણ વધ્યો ખર્ચ
પાકિસ્તાનના કાપડ ઉદ્યોગને પણ વેપાર બંધ થવાની અસર થઈ હોવાનો કસૂરીએ દાવો કર્યો છે. સ્થાનિક કપાસનું ઉત્પાદન ઘટતાં કાપડ મિલોને બ્રાઝિલ, ઇજિપ્ત, ચીન અને અમેરિકા જેવા દેશોમાંથી કપાસ મંગાવવો પડી રહ્યો છે. તેના કારણે અંદાજે 5 અબજ ડોલરનો વધારાનો ખર્ચ થયો હોવાનો તેમનો દાવો છે. કપાસની આયાતનો ખર્ચ વધવાથી ઉત્પાદન ક્ષેત્ર પર પણ દબાણ ઊભું થયું છે.
ખાંડથી લઈને પેટ્રોલિયમ સુધીની આયાતની અપીલ
કસૂરીના મતે, પાકિસ્તાન ભારત પાસેથી ખાંડ, ખાતર, સિમેન્ટ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, લોખંડ-સ્ટીલ, શાકભાજી અને ભારે મશીનરી જેવી વસ્તુઓ ખરીદી શકે છે. તેમણે ખાસ કરીને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ભારતની રિફાઇનરીઓ પાકિસ્તાનની નજીક હોવાથી ત્યાંથી આયાત કરવાથી પરિવહન ખર્ચ અને સમય ઘટી શકે છે.
રાજકીય મતભેદો વચ્ચે વેપાર ફરી શરૂ કરવાની માગ
પાકિસ્તાનના વેપારી વર્તુળોમાંથી ભારત સાથેના વેપાર સંબંધો ફરી શરૂ કરવાની અપીલ સામે આવી છે. કસૂરીના મતે, વેપાર ફરી શરૂ થાય તો બંને દેશોના ઉદ્યોગોને લાભ થઈ શકે છે અને રોકાણ, પ્રવાસન તથા પ્રાદેશિક સહયોગની નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચેના રાજકીય અને સુરક્ષા સંબંધિત મતભેદોને કારણે વેપાર ક્યારે ફરી શરૂ થશે તે અંગે હાલ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત નથી.