બાળકોને સંપત્તિમાંથી કાઢી શકશે વૃદ્ધ માતા-પિતા? સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યો કાયદો

વૃદ્ધ માતા-પિતાને મોટી રાહત

વૃદ્ધ માતા-પિતાની અવગણના કરતા બાળકો માટે સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ સંદેશ સામે આવ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વરિષ્ઠ નાગરિકોના ભરણપોષણ, સુરક્ષા અને ગરિમાની રક્ષા માટે ટ્રિબ્યુનલ યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં બાળક અથવા સંબંધીઓને તેમની સંપત્તિમાંથી બહાર કરવાનો આદેશ આપી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉના ચુકાદાઓમાં પણ Senior Citizens Act હેઠળ આવી સત્તાને માન્યતા આપી છે.

વૃદ્ધોની ગરિમા સૌથી મહત્વની

કોર્ટનો અભિગમ એ છે કે માતા-પિતા અને વરિષ્ઠ નાગરિકોના કલ્યાણ માટે બનાવવામાં આવેલા કાયદાને માત્ર સંકુચિત રીતે ન જોવો જોઈએ. વરિષ્ઠ નાગરિકોને સન્માન, સુરક્ષા અને જીવન જીવવા માટે જરૂરી આધાર મળે તે કાયદાનો મુખ્ય હેતુ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ Senior Citizens Actને કલ્યાણકારી કાયદો ગણાવી તેની જોગવાઈઓનો હેતુ વૃદ્ધોની સુરક્ષા તરફ હોવાનું જણાવ્યું છે.

બેદખલીનો આદેશ ક્યારે થઈ શકે?

મહત્વનું એ છે કે આનો અર્થ એવો નથી કે દરેક કેસમાં વૃદ્ધ માતા-પિતા પોતાની મરજીથી બાળકને સંપત્તિમાંથી કાઢી શકે. કેસની હકીકતો, સંપત્તિની માલિકી અને વૃદ્ધ માતા-પિતાના ભરણપોષણ તથા સુરક્ષાના હકોને ધ્યાનમાં રાખીને ટ્રિબ્યુનલ નિર્ણય લઈ શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એક ચુકાદામાં પણ જણાવ્યું હતું કે માતા-પિતાની હેરાનગતિ અને ભરણપોષણની જવાબદારીના ભંગ જેવી પરિસ્થિતિમાં બાળક અથવા સંબંધીને મિલકતમાંથી બહાર કરવાનો આદેશ આપી શકાય છે.

માત્ર સંપત્તિ નહીં, સન્માનનો પણ મુદ્દો

સુપ્રીમ કોર્ટના વિવિધ ચુકાદાઓમાં વૃદ્ધ નાગરિકોના રહેઠાણના અધિકાર અને જીવનની સુરક્ષાને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. Senior Citizens Act હેઠળ ટ્રિબ્યુનલની સત્તા માત્ર પૈસાની જાળવણી સુધી મર્યાદિત નથી અને યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં મિલકત અંગે રક્ષણાત્મક રાહત આપી શકાય છે.

કાયદાનો હેતુ વૃદ્ધોની સુરક્ષા

આ સમગ્ર કાનૂની વ્યવસ્થાનો મૂળ હેતુ એ છે કે વૃદ્ધ માતા-પિતાને જીવનના અંતિમ તબક્કામાં અપમાન, હેરાનગતિ કે અસુરક્ષાની સ્થિતિમાં જીવવું ન પડે. જોકે સંપત્તિ સંબંધિત દરેક વિવાદમાં એકસરખો નિર્ણય લાગુ પડતો નથી અને કેસના ચોક્કસ તથ્યો તથા કાયદાકીય હકો મહત્વપૂર્ણ રહે છે. તેથી આ ચુકાદાને બાળકોને દરેક પ્રકારની સંપત્તિમાંથી આપમેળે બેદખલ કરવાની સંપૂર્ણ સત્તા તરીકે સમજવું યોગ્ય નહીં હોય.