100% ઈથેનોલથી ચાલતાં વાહનો પર સુપ્રીમ કોર્ટનો કેન્દ્રને સવાલ

દેશમાં 100 ટકા ઈથેનોલથી ચાલતાં વાહનોને મંજૂરી આપવામાં આવે તો તેમની ઈંધણની જરૂરિયાત કેવી રીતે પૂરી થશે? આ સવાલ સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ ઉઠાવ્યો છે. ઈથેનોલની ફાળવણી અને તેના ઉપયોગ સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે માત્ર વાહનોના ઉત્પાદન કે ટેક્નોલોજી સુધી સીમિત ન રહેતાં ઈંધણના પૂરવઠા, પર્યાવરણ અને ખેડૂતોના આર્થિક હિતો પર પણ ધ્યાન દોર્યું હતું. અદાલતે સ્પષ્ટતા માગી છે કે મોટા પાયે આવા વાહનો રસ્તા પર ઉતરે તો પૂરતા પ્રમાણમાં ઈથેનોલ કેવી રીતે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.

ઈથેનોલ વાહનો માટે પૂરતો સપ્લાય ક્યાંથી આવશે?

સુપ્રીમ કોર્ટની વિશેષ પીઠ ઈથેનોલ સપ્લાય વર્ષ 2025-26 માટેની ફાળવણી સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી કરી રહી હતી. આ દરમિયાન 100 ટકા ઈથેનોલથી ચાલતાં વાહનોને મંજૂરી મળવા અંગેના અહેવાલોનો ઉલ્લેખ થયો હતો. અદાલતે સૈદ્ધાંતિક રીતે જાણવા માગ્યું કે જો આવા વાહનોનો ઉપયોગ વધે તો તેમની ઈંધણની માગને પહોંચી વળવા માટે પૂરવઠાની વ્યવસ્થા કેવી રીતે ઊભી કરવામાં આવશે. એટર્ની જનરલ આર. વેંકટરમણીએ જણાવ્યું હતું કે આ માટે વાહન ઉત્પાદન અને સંબંધિત વ્યવસ્થામાં મોટા પાયે ફેરફારો કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

ખેડૂતોના હિતને કેન્દ્રમાં રાખવાની ટકોર

સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે ખેડૂતોના આર્થિક સશક્તિકરણ પર ભાર મૂક્યો હતો. ઈથેનોલનું ઉત્પાદન કૃષિ પેદાશો સાથે જોડાયેલું હોવાથી આ ક્ષેત્રમાં વિસ્તરણ થાય તો ખેડૂતોને કેવી રીતે લાભ મળશે તે મહત્ત્વનો પ્રશ્ન છે. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે આ સમગ્ર મુદ્દાને જનહિત અને પર્યાવરણની સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી પણ જોવો જોઈએ. ઈથેનોલ નીતિનો લાભ ગ્રામીણ વિસ્તારો અને ખેડૂતો સુધી પહોંચે તે માટે સ્પષ્ટ આયોજન હોવું જરૂરી છે.

ઈથેનોલથી ખેડૂતોને કેવી રીતે ફાયદો થઈ શકે?

ઈથેનોલનું ઉત્પાદન શેરડી અને કેટલીક અન્ય કૃષિ પેદાશોમાંથી થઈ શકે છે. તેની માંગ વધે તો સંબંધિત પાકના ઉત્પાદકો માટે બજારની નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે. જોકે, ખેડૂતોને વાસ્તવિક લાભ કેટલો મળશે તે ઉત્પાદન ખર્ચ, પાકની ઉપલબ્ધતા, ખરીદીના ભાવ અને નીતિગત વ્યવસ્થા જેવા પરિબળો પર આધારિત રહેશે. તેથી ઈથેનોલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે ખેડૂતોને મળતા લાભની વ્યવસ્થા પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહે છે.

કેન્દ્ર સરકાર આગામી સુનાવણીમાં રજૂ કરશે પક્ષ

સુનાવણી દરમિયાન એટર્ની જનરલે અદાલતને ખાતરી આપી હતી કે સરકાર પોતાની દલીલોમાં ખેડૂતોના હિત સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ રજૂ કરશે. ઈથેનોલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાથી ખેડૂતોને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ આર્થિક લાભ થઈ શકે છે, એવી દલીલ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી. અદાલતે હવે આ મામલે આગામી સુનાવણી આવતા મહિને રાખી છે. આગળની સુનાવણીમાં ઈથેનોલના પૂરવઠા, વાહન ઉત્પાદન અને ખેડૂતોને થનારા સંભવિત લાભ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થવાની શક્યતા છે.