પાન-મસાલાના પેકિંગને લઈને મોટો નિયમ
પાન-મસાલા બનાવતી કંપનીઓ અને તેના ગ્રાહકો માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. FSSAIએ પાન-મસાલાના પેકેજિંગને લઈને નિયમો કડક કર્યા છે અને પ્લાસ્ટિક આધારિત પેકેજિંગ, પ્લાસ્ટિક લેમિનેટ તથા મેટલાઈઝ્ડ લેયરના ઉપયોગ પર રોક લગાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ ફેરફાર બાદ કંપનીઓએ પાન-મસાલાના પેકેટ માટે વૈકલ્પિક પેકેજિંગ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવો પડશે.
પ્લાસ્ટિક અને ફોઇલના પેકેટ પર રોક
નવા નિયમોમાં પોલિઇથિલીન, પોલિપ્રોપિલીન, પોલિએસ્ટર, PVC સહિતના સિન્થેટિક પોલિમર, કોપોલિમર અને લેમિનેટેડ સામગ્રીનો ઉપયોગ ન કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ અથવા મેટલાઈઝ્ડ લેયરનો ઉપયોગ પણ મંજૂર નહીં રહે.
હવે કેવું હશે પાન-મસાલાનું પેકિંગ?
પ્લાસ્ટિક આધારિત પેકિંગના બદલે પેપર, પેપર બોર્ડ, સેલ્યુલોઝ અથવા અન્ય કુદરતી રીતે મેળવેલી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ ઉપરાંત ટિન અથવા કાચના કન્ટેનરનો વિકલ્પ પણ નિયમોમાં સામેલ છે. એટલે આગામી સમયમાં બજારમાં પાન-મસાલાના પેકેટ અને ડબ્બાની ડિઝાઇનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
કંપનીઓ માટે વધશે પેકેજિંગનો પડકાર
પ્લાસ્ટિકની જગ્યાએ કાગળ, સેલ્યુલોઝ, ટિન કે કાચ જેવી સામગ્રી અપનાવવાથી ઉત્પાદકો માટે પેકેજિંગની ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને હેરફેરમાં ફેરફાર કરવો પડશે. ખાસ કરીને પાન-મસાલા જેવી પ્રોડક્ટ માટે ભેજથી બચાવ અને લાંબી શેલ્ફ લાઇફ જાળવવી કંપનીઓ માટે મહત્વનો પડકાર બની શકે છે.
શું પાન-મસાલાના ભાવ વધશે?
નવા પેકેજિંગને કારણે કંપનીઓનો ખર્ચ વધે તો તેની અસર અંતે ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકે છે. પરંતુ હાલ પાન-મસાલાના ભાવ ચોક્કસ કેટલા વધશે તેની કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત નથી. તેથી ભાવ વધશે તે વાતને હાલ શક્યતા તરીકે જ જોવી જોઈએ, નિશ્ચિત નિર્ણય તરીકે નહીં.
પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમ
FSSAIના આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ પાન-મસાલાના પેકેજિંગમાં પ્લાસ્ટિક અને અન્ય પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતી સામગ્રીનો ઉપયોગ ઘટાડવાનો છે. FSSAIએ અગાઉ એપ્રિલ 2026માં આ અંગે ડ્રાફ્ટ સુધારો પણ જાહેર કર્યો હતો, જેમાં પાન-મસાલા માટે પ્લાસ્ટિકમુક્ત પેકેજિંગની જોગવાઈ સૂચવવામાં આવી હતી.
ગ્રાહકોને શું અસર થશે?
હાલ ગ્રાહકો માટે સૌથી મોટો ફેરફાર પાન-મસાલાના પેકેટનું સ્વરૂપ હશે. કંપનીઓને નવા નિયમો અનુસાર પેકેજિંગ અપનાવવું પડશે. જો નવા પેકેજિંગનો ખર્ચ વધારે રહેશે તો ભવિષ્યમાં તેની અસર ઉત્પાદનના રિટેલ ભાવ પર પડવાની શક્યતા છે.
અર્થાત્, પાન-મસાલાનું પેકેટ હવે પહેલા જેવું નહીં રહે. પ્લાસ્ટિક અને મેટલાઈઝ્ડ પેકેજિંગ પર રોક બાદ કંપનીઓએ નવા અને વધુ પર્યાવરણને અનુકૂળ વિકલ્પો અપનાવવા પડશે.