હિમાલયમાં સતત ધ્રૂજારી
નેપાળમાં વિનાશક પૂર અને ગ્લેશિયર સંબંધિત આફત બાદ હવે હિમાલય વિસ્તારમાં ભૂકંપની વધેલી ગતિવિધિ ચર્ચામાં આવી છે. ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન હિમાલય અને તેની આસપાસના હિન્દુકુશ-પામીર વિસ્તારમાં 130થી વધુ ભૂકંપની ઘટનાઓ નોંધાઈ હોવાના નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી એટલે કે NCSના આંકડા સામે આવ્યા છે. જોકે, આ ભૂકંપોની સંખ્યા પોતાના-આપમાં કોઈ મોટી આપત્તિ આવવાની આગાહી કરતી નથી.
ભારતમાં 63 ભૂકંપ નોંધાયા
આ આંકડાઓ અનુસાર ભારતીય હિમાલય વિસ્તારમાં સૌથી વધુ 63 ભૂકંપની ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. લદ્દાખ, જમ્મુ-કાશ્મીર અને હિમાચલ પ્રદેશ સહિતના વિસ્તારોમાં પણ અનેક ભૂકંપ નોંધાયા હતા. અહેવાલોમાં અફઘાનિસ્તાનમાં 26 અને નેપાળમાં 10 ભૂકંપની ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ છે.
મોટાભાગના આંચકા હળવા
NCSના ઉપલબ્ધ ભૂકંપ રેકોર્ડમાં હિમાલયના વિવિધ વિસ્તારોમાં અનેક ઓછી તીવ્રતાના ભૂકંપ નોંધાયેલા જોવા મળે છે. 13 ઓગસ્ટે લદ્દાખમાં 5.5ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ પણ નોંધાયો હતો. NCSના સત્તાવાર રેકોર્ડમાં ઓગસ્ટ દરમિયાન લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ-કાશ્મીર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં અનેક ઘટનાઓ નોંધાયેલી છે.
શું મોટી આફતનો સંકેત છે?
હિમાલય ભૂકંપ માટે અત્યંત સક્રિય અને સંવેદનશીલ ભૂગર્ભીય વિસ્તાર છે. અહીં ભારતીય અને યુરેશિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટોની સતત હિલચાલને કારણે ભૂકંપ આવતા રહે છે. એક મહિનામાં અનેક ભૂકંપ નોંધાયા હોવા છતાં માત્ર આ આંકડાના આધારે નજીકના ભવિષ્યમાં મોટો ભૂકંપ આવશે એવું કહેવું વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય નથી. NCS પણ દેશભરમાં 24 કલાક ભૂકંપની ગતિવિધિ પર નજર રાખે છે.
નેપાળની આફત વચ્ચે વધેલી ચિંતા
26 ઓગસ્ટની હિમાલયી આફત બાદ નેપાળમાં બચાવ કામગીરી હજુ પણ ચાલી રહી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ 1,200થી વધુ લોકોના મોત અને 4,200થી વધુ લોકો ગુમ થયા છે, જ્યારે હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટની ટનલોમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવાના પ્રયાસો પણ ચાલુ છે. ભારતીય અને નેપાળી ટીમો લેંગટાંગ વિસ્તારમાં ટનલની અંદર આશરે 185 મીટર સુધી પહોંચી છે.