ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના શહેરને રાષ્ટ્રીય ઓળખ
ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લાના માંગરોળ શહેરના નામે તૈયાર કરાયેલું સ્વદેશી યુદ્ધજહાજ ભારતીય નૌકાદળની શક્તિમાં વધારો કરવા જઈ રહ્યું છે. 12 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ મુંબઈના નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે ‘માંગરોળ’ને ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવશે. કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા નિર્મિત આ એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શૈલો વોટર ક્રાફ્ટ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પાણીની અંદરથી ઊભાં થતાં જોખમો સામે કામગીરી કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ
આ યુદ્ધજહાજમાં 80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ થયો છે. તે ભારતની સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતા અને આત્મનિર્ભરતાના પ્રયાસોનું ઉદાહરણ છે. કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડે તેનું નિર્માણ કર્યું છે. આ જહાજને ખાસ કરીને છીછરા પાણીમાં કામગીરી કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં મોટા યુદ્ધજહાજોની હિલચાલ મર્યાદિત થઈ શકે છે.
સબમરીન સામેની કામગીરી માટે આધુનિક સિસ્ટમ
માંગરોળમાં ‘અભય’ હલ-માઉન્ટેડ સોનાર, હળવા ટોર્પિડો, સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન રોકેટ લોન્ચર અને ‘મારીચ’ એડવાન્સ્ડ ટોર્પિડો ડિકોય સિસ્ટમ જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. આ સાધનો પાણીની અંદર રહેલી સબમરીન જેવા સંભવિત જોખમોને શોધવા, તેમની ગતિવિધિ પર નજર રાખવા અને જરૂરી રક્ષણાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં મદદરૂપ થશે.
ત્રણ ડીઝલ એન્જિન અને વોટરજેટ પ્રોપલ્શન
આ જહાજ ત્રણ ડીઝલ એન્જિન અને વોટરજેટ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમથી ચાલે છે. આ વ્યવસ્થા તેને છીછરા પાણીમાં વધુ સારી રીતે હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે. જહાજ પાણીની અંદર દેખરેખ, ઓછા તીવ્રતાવાળી દરિયાઈ કામગીરી અને માઇન વોરફેર સંબંધિત કામગીરી માટે સક્ષમ છે. દરિયાઈ પેટ્રોલિંગ વિમાનો, હેલિકોપ્ટર અને અન્ય યુદ્ધજહાજો સાથે સંકલન કરીને પણ તે કામગીરી કરી શકે છે.
જૂના INS માંગરોળની વિરાસત આગળ વધશે
ગુજરાતના માંગરોળ બંદરના નામ પરથી જહાજનું નામ રાખવામાં આવ્યું છે. અગાઉનું INS માંગરોળ ભારતીય નૌકાદળમાં માઇનસ્વીપર તરીકે સેવા આપતું હતું અને 7 એપ્રિલ, 2004ના રોજ તેની સેવા પૂર્ણ થઈ હતી. હવે નવા જહાજના સામેલ થવાથી નૌકાદળ જૂના જહાજના નામ સાથે જોડાયેલી વિરાસતને આગળ વધારશે. પશ્ચિમી નૌકાદળ કમાન્ડના ફ્લેગ ઑફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ વાઇસ એડમિરલ સંજય વત્સાયન કમિશનિંગ સમારોહની અધ્યક્ષતા કરશે.