BRICS સમિટ પહેલાં ભારત સામે મોટો પડકાર
ભારતની યજમાનીમાં 12 અને 13 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં BRICS સમિટ યોજાવાની છે. પરંતુ સમિટ પહેલાં જ ઈરાન અને UAE વચ્ચેના વધતા તણાવથી ભારત માટે રાજદ્વારી પડકાર ઊભો થયો છે. બંને દેશો વચ્ચેના મતભેદોની સીધી અસર BRICSના સર્વસંમતિથી સંયુક્ત નિવેદન પર પડી શકે છે.
ઈરાન-UAE વચ્ચે તણાવ કેમ વધ્યો?
તાજેતરમાં UAEએ ઈરાન તરફથી બે બેલિસ્ટિક મિસાઈલ છોડવામાં આવી હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. UAEના જણાવ્યા પ્રમાણે બંને મિસાઈલ સમુદ્રમાં પડી હતી. બીજી તરફ ઈરાને આ આરોપને નકારી કાઢ્યો હતો. આ ઘટનાના થોડા સમય બાદ UAEએ ઈરાન સાથેના તમામ વેપાર, વ્યાપારી લેવડદેવડ અને નાણાકીય વ્યવહારોને આગળની સૂચના સુધી સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી હતી.
ભારત માટે કેમ મુશ્કેલી વધી?
BRICSમાં મહત્વના મુદ્દાઓ પર સામાન્ય રીતે સભ્ય દેશો વચ્ચે સહમતીથી દસ્તાવેજ તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ થાય છે. પરંતુ ઈરાન અને UAEના પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષને લઈને અલગ-અલગ અભિગમ છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત માટે બંને દેશોને એક જ મંચ પર લાવી સર્વસંમતિનું નિવેદન તૈયાર કરાવવું સરળ નહીં રહે. મે મહિનાની BRICS વિદેશમંત્રી બેઠકમાં પણ પશ્ચિમ એશિયાના મુદ્દે મતભેદોને કારણે સંયુક્ત નિવેદન પર સહમતિ બની નહોતી અને ભારતે ચેરનું નિવેદન તથા પરિણામ દસ્તાવેજ રજૂ કર્યો હતો.
મોદીની ડિપ્લોમેટિક અગ્નિપરીક્ષા
ભારત BRICSનું અધ્યક્ષ દેશ હોવાથી હવે તેની નજર માત્ર સમિટના સફળ આયોજન પર નહીં, પરંતુ સર્વસંમતિનું પરિણામ બહાર લાવવા પર પણ છે. ભારત તમામ સભ્ય દેશો સાથે ચર્ચા કરી રહ્યું છે અને પશ્ચિમ એશિયામાં સંવાદ, રાજદ્વારી તથા મુક્ત સમુદ્રી વેપારના માર્ગને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તાજેતરમાં PM મોદીએ ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે મુલાકાત દરમિયાન પણ સંવાદ અને રાજદ્વારી દ્વારા સમસ્યાઓ ઉકેલવાની ભારતની સ્થિતિ પુનરાવર્તિત કરી હતી.
ભારતની કસોટી માત્ર BRICSની નથી
ઈરાન અને UAE બંને ભારત માટે મહત્વના ભાગીદાર છે. એક તરફ ઈરાન સાથે ભારતના ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો છે, તો બીજી તરફ UAE ભારતનું મહત્વનું આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર છે. તેથી કોઈ એક પક્ષની તરફેણ કર્યા વિના બંને સાથે સંતુલિત સંબંધ જાળવવા ભારત માટે જરૂરી છે. BRICS સમિટમાં આ સંતુલન જાળવીને સહમતી ઊભી કરવી હવે નવી દિલ્હીની સૌથી મોટી રાજદ્વારી કસોટીઓમાંથી એક બની છે.